วันศุกร์, เมษายน 28, 2017

เวชกรรมไทย

เวชกรรมไทย  หมายถึง การตรวจ การวินิจฉัย การบำบัด หรือการป้องกันโรค ด้วยกรรมวิธีการแพทย์แผนไทย หรือ มักเป็นที่รู้จักกันว่า การแพทย์แผนโบราณ เป็นความพยายามจะอธิบายภาวะต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับสุขภาพ ทั้งสภาวะปกติ และสภาวะที่ผิดปกติ (เป็นโรค) โดยใช้ทฤษฎีความสมดุลของธาตุต่าง ๆ ในร่างกาย เนื้อหารายละเอียดของตำราจะว่าด้วยความรู้ในด้านการรักษาโรค (เวชกรรม) เพราะถ้าไม่รู้จักโรค ก็ไม่สามารถจ่ายยาให้ถูกกับโรคได้ ด้วยการรู้จักคัมภีร์ของโรคต่างๆ และรู้ถึงสาเหตุการเจ็บป่วย การพัฒนาหรือการดำเนินไปของโรค เพื่อทำการรักษาได้ทันและถูกต้อง ซึ่งวิธีการรักษาแผนไทยนั้นมีทั้ง การใช้ยา นวด ประคบ อบ และอื่นๆ ฉะนั้นการเรียนเวชกรรมไทยนั้นจึงมีความสำคัญ และเมื่อท่านสามารถสอบได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาเวชกรรมไทยแล้ว ท่านสามารถที่จะประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์แผนไทยได้อย่างถูกต้องตามกฏหมายอีกด้วย

ประวัติการแพทย์แผนไทย

ประวัติการแพทย์แผนไทยนั้นเริ่มมีบันทึกไว้ตั้งแต่ในสมัยพุทธกาล มีชายผู้หนึ่งชื่อ "ชีวกโกมารภัจจ์" มีความสนใจในการศึกษาวิชาแพทย์ เพราะเหตุว่าเป็นวิชาที่ประกอบอาชีพไม่เบียดเบียนผู้ใด เป็นผู้ปฏิบัติประกอบด้วยเมตตากรุณา ปรารถนาที่จะให้มนุยษ์มีความสุข จึงได้ไปศึกษาวิชาทางการแพทย์ในสำนักทิศาปาโมกข์ในเมืองตักศิลา ท่านเป็นผู้ที่ฉลาดมีความสามารถในการเรียนรู้ เรียนได้เร็ว เรียนได้มากความทรงจำดี ใช้เวลาเรียนน้อยกว่าผู้อื่น เมื่อจบวิชาแพทย์แล้ว สามารถรักษาคนไข้ครั้งเดียวก็หายได้ในเวลาต่อมาพระเจ้าพิมพิสารทรงประชวรด้วยโรค พระภคันทละ (คือโรคริดสีดวงทวาร) ก็ทรงโปรดให้หมอชีวกโกมารภัจจ์เข้าไปถวายการรักษา หมอชีวกโกมารภัจจ์ท่านได้ถวายการรัษาด้วยการทายาเพียงครั้งเดียว พระเจ้าพิมพิสารก็ทรงหายจากโรคที่เป็น จึงโปรดให้เป็นแพทย์หลวงประจำพระองค์และฝ่ายในกับบำรุงพระสงฆ์ นับว่าหมอชีวกโกมารภัจจ์เป็นแพทย์ผู้มีความรู้ความสามารถในครั้งพุทธกาล และมีผู้เคารพยกย่องอย่างมากประวัติการแพทย์แผนไทยมีการค้นพบศิลาจารึกของอาณาจักรขอม ประมาณปี พ.ศ. 1725-1729...

จรรยาแพทย์แผนไทย

จรรยาวิชาชีพสาขาเวชกรรมไทย ประกอบด้วยคุณธรรม ดังนี้เมตตาจิตแก่คนไข้ ไม่เห็นแก่ลาภ ไม่เป็นคนโอ้อวด ไม่ปิดบังความเขลาของตนเอง ไม่ปิดบังความดีของผู้อื่น ไม่หวงกันลาภผู้อื่น ไม่ลุอำนาจแก่อคติทั้ง 4  ไม่หวั่นไหวด้วยโลกธรรม มีหิริโอตัปปะ ไม่เป็นคนเกียจคร้านและมักง่าย มีโยนิโสมนสิการ ไม่เป็นคนมีสันดานอันประกอบด้วยความมัวเมา ว่าด้วยคุณธรรมอันเป็นเครื่องประดับของหมอหรือจรรยาธรรมที่หมอควรประพฤติปฏิบัติเมตตาจิตแก่คนไข้ ด้วยคนไข้อันความทุกขเวทนา ครอบงำอยู่ในใจตามมากและน้อย แล้วจะมีจิตคิดหวังที่จะเอาหมอเป็นที่พึ่ง หมอไปถึงก็ดีใจอยากจะฟังคำอธิบายของหมอ  ที่จะช่วยธุระชี้แจงอาการโรคของตน ถ้าหมอนั้นเป็นผู้มีเมตตาปราณีให้คนไข้เป็นที่ชื่นชมยินดีแล้ว ความสุขโสมนัสก็จะบังเกิดแก่คนไข้ เป็นทางที่จะบรรเทาไข้ใจให้หมดหรือน้อยลงไปได้ และจะเชื่อถ้อยฟังคำของหมอผู้นั้นด้วย...

ความรู้เบื้องต้นของแพทย์แผนไทย

บุคคลที่ปราถนาจะศึกษาหาความรู้ความชำนาญในด้านการดูแลตนเอง การรักษาโรค การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรคนั้น สิทธิการิยะท่านว่ากุลบุตรผู้มีความปราถนาหาคุณสมบัติสำหรับตัว หรือผู้ที่มีความปราถนาจะเป็นหมอนั้น จะต้องเป็นผู้มีความรู้ความชำนาญ ในการ แก้ไข สิ่งที่เกิดขึ้น คำว่า "หมอ" นั้นย่อมเรียกกันโดยมาก แต่ต่างกันโดยคุณความดีของบุคคล คือ ผู้ที่ชำนาญในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บได้ ก็เรียกว่า หมอยา ผู้ที่เข้าใจในวิธีนวด ก็เรียกว่า หมอนวด ผู้ที่ชำนาญในการทรมานช้าง ก็เรียกว่า หมอช้าง...

คัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย

คัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย กล่าวถึงการค้นสาเหตุแห่งไข้ การวินิจฉัยโรค การตรวจโรค หรือการพยากรณ์โรคและไข้ต่างๆ โดยกล่าวถึงกองพิกัดสมุฏฐาน 4 ประการ คือธาตุสมุฎฐาน ฤดูสมุฎฐาน อายุสมุฎฐาน กาลสมุฎฐานสมุฎฐานทั้ง 4 ประการนี้ แพทย์ทั้งหลายพึงเรียนรู้ไว้ให้แจ้ง เพราะเป็นที่ตั้งแห่งภูมิโรค และภูมิแพทย์ทั้งปวง แพทย์ใดมิได้รู้แจ้ง แพทย์นั้นชื่อว่า "มิจฉาญาณแพทย์" แพทย์ใดประกอบด้วยวิจารณปัญญารู้แจ้ง แพทย์นั้นชื่อว่า “เสฎฐญาณแพทย์” กองพิกัดสมุฏฐาน 4 ประการ...

คัมภีร์โรคนิทาน

ในคัมภีร์พระบรมอรรถธรรม ว่าด้วยคนจะถึงความมรณะสิ้นอายุ เทวทูตในธาตุทั้ง 4 ก็สำแดงออกมาให้ปรากฏโดยมโนทวารอินทรีย์ ธาตุ อันใดจะขาด จะหย่อน จะพิการ อันตรธานประการใดก็ดี มีแจ้งอยู่ในคัมภีร์มรณะญาณสูตรแล้วความมรณะ แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือมรณะด้วยโบราณโรค มรณะด้วยปัจจุบันโรค1. มรณะด้วยโบราณโรค คือ ตายโดยปกติ ตายโดยลำดับขันธ์ชวนะเร็ว ธาตุทั้ง 4 ล่วงไปตามลำดับ...

คัมภีร์ธาตุวิภังค์

คัมภีร์ธาตุวิภังค์ กล่าวถึง สาเหตุการเสียชีวิตที่เกิดขึ้นกับแต่ละบุคคล และอาการที่เกิดขึ้น เมื่อธาตุที่ 4 พิการ ได้แก่ ธาตูทั้ง 4 ขาดเหลือ ธาตุทั้ง 4 พิการตามฤดู และยารักษา และธาตุทั้ง 4 พิการ และยารักษา มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ สาเหตุการเสียชีวิตของบุคคลบุคคลตายด้วย ปัจจุบันกรรมและปัจจุบันโรค คือ โอปักกะมิกาพาธ...

คัมภีร์ธาตุวิวรณ์

1. ธาตุ 4 พิการ1.1 ปถวีธาตุพิการ ทำให้กายคนไข้แข็งกระด้าง ตึงชา เนื้อหนังเหี่ยวแห้ง แข็งดังขอนไม้ เปรียบดังอสรพิษกฎมุข ขบตอด 1.2 อาโปธาตุพิการ ให้พรุนเปื่อย เป็นหิด เป็นฝี บางทีเป็นเม็ดคันทั่วกาย มีน้ำเหลืองไหลปรี่ กลิ่นเหม็นเน่า เปรียบ ดั่งงูปูติมุข ขบตอด มีพิษซ๋านทั่วกาย 1.3 เตโชธาตุพิการ ให้รุ่มร้อนเป็นกำลัง...

คัมภีร์เวชศึกษา

กิจของหมอ หมอยา คือผู้ที่ชำนาญในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ ผู้ที่เข้าใจในวิธีนวดก็เรียกว่า หมอนวด หมอ มาจากคำว่า เวชะ คนมีความรู้ แผลงมาเป็น แพทย์ แปลออกเป็นคำไทยว่า หมอหมอที่จะเป็นผู้รู้ชำนาญในการรักษาโรคได้นั้น จะต้องรู้กิจ 4 ประการ ในเบื้องต้นเสียก่อน แบ่งออกเป็นหมวด ดังนี้ คือกิจ 4 ประการหมวดที่ 1 รู้ที่ตั้งที่แรกเกิดโรค หมวดที่ 2 รู้จักชื่อโรค หมวดที่ 3 รู้จักยาสำหรับแก้โรค หมวดที่...

คัมภีร์ฉันทศาสตร์

คัมภีร์ฉันทศาสตร์ ว่าด้วยประเภทของไข้ต่างๆ1. ลักษณะของไข้ ซึ่งเมื่อเวลาจับและกำลังวัน จะบอกว่าไข้นั้นเป็นไข้ประเภทใด มี 3 สถาน คือไข้เอกโทษ เริ่มจับเวลาย่ำรุ่งถึงบ่าย 2 โมง แล้วไข้นั้นจะค่อยๆ คลายลง ไข้ทุวันโทษ เริ่มจับเวลาย่ำรุ่งถึง 2 ทุ่ม แล้วไข้นั้นจะค่อยๆ คลายลง ไข้ตรีโทษ เริ่มจับเวลาย่ำรุ่งถึงตี 2 แล้วต่อถึงรุ่งเช้าแล้วไข้นั้นจะค่อยๆ ส่างคลายลง2. ลักษณะของวันเวลาที่ไข้กำเริบ มี...

คัมภีร์ตักศิลา

คัมภีร์ตักศิลา เป็นคัมภีร์ที่กล่าวถึงลักษณะ อาการ การรักษา ไข้พิษ ไข้กาฬ ต่างๆ ซึ่งจำแนกไว้หลายอย่าง โรคไข้พิษไข้กาฬต่างๆ ที่กล่าวในพระคัมภีร์ตักศิลา มีดังนี้ไข้พิษไข้กาฬ 21 จำพวก ไข้รากสาด(ไข้กาฬ) 9 จำพวก ไข้ประดง(ไข้กาฬแทรกไข้พิษ) 8 จำพวก ไข้กาฬ 10 จำพวก ฝีกาฬ(เกิดในไข้พิษ) 10...