ชื่อท้องถิ่น : น้ำเต้า (ภาคใต้) มะฟักแก้ว (ภาคเหนือ) มะน้ำแก้ว (เลย) หมักอื้อ (เลย,ปราจีนบุรี) หมากอึ (อีสาน) หมากฟักทอง ฟักเขียว เหลืองเดส่า
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cucurbita moschata Decne
วงศ์ : CUCURBITACEAE
ชื่อสามัญ : Pumpkin, Winter Squash, Cushaw
ลักษณะ : เป็นไม้เถาเลื้อยไปตามดิน มีมือสำหรับยึดเกาะ ลำต้นอวบน้ำ ผิวเป็นร่องตามยาว มีขน ใบ เป็นใบเดี่ยว รูป 5 เหลี่ยม มีขนทั้งสองด้าน ดอกมีสีเหลืองรูปกระดิ่ง ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่แยกกัน ผลมีขนาดใหญ่ มีลักษณะเป็นพู ผิวขรุขละ มีเมล็ดมีจำนวนมาก
การขยายพันธุ์ : ใช้เมล็ด
ส่วนที่ใช้เป็นยา : เมล็ดแก่
สารเคมีและสารอาหารที่สำคัญ : สารแคโรทีน (Carotene) และแป้ง วิตามินเอ เมล็ด มีสารคิวเคอร์บิทีน (Cucurbitine) มีฤทธิ์ฆ่าพยาธิ
สรรพคุณทางยาและวิธีใช้ :
- ขับพยาธิ์ตัวตืด ขับปัสสาวะ ?นำเมล็ดฟักทองหนัก 60 กรัม บดกับน้ำตาลมีรสหวานเติมนมหรือน้ำให้ได้ปริมาณครึ่งลิตร รับประทานให้หมดภายใน 3 ครั้ง เว้นระยะห่างกันครั้งละ 2 ชั่วโมง หลังจากครั้งสุดท้ายแล้วประมาณ 2-3 ชั่วโมง ให้รับประทานยาถ่ายพวกดีเกลือตามไป
ข้อควรรู้ : ก่อนที่จะใช้เมล็ดฟักทองเป็นยาถ่ายพยาธิ์ จะต้องอดอาหารก่อนล่วงหน้า 1 วัน
