เภสัชกรรมไทย
- วิธีปรุงยา ข้อควรรู้เกี่ยวกับการปรุงยาไทย
- การใช้ยาอันตราย ยาทุกตัว ย่อมมีทั้งคุณและโทษควบคู่อยู่ด้วยเสมอ ในการใช้ยาจึงต้องใช้อย่างรู้เท่าทันว่ายาแต่ละตัวออกฤทธิ์อย่างไร, ใช้ขนาดเท่าไหร่, นานเท่าไหร่ และอาจมีโทษอะไรได้บ้าง
- ยาสามัญประจำบ้าน ยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ ได้แก่ ตำรับยาแผนโบราณที่กระทรวงสาธารณสุขประกาศว่าเป็นยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ ซึ่งจะมีชื่อ ส่วนประกอบ วิธีทำ สรรพคุณ ขนาดรับประทาน คำเตือน และขนาดบรรจุ เช่น ยาประสะกระเพรา ยาวิสัมพยาใหญ่ ยาแสงหมึก ยาประสะกานพลู ฯลฯ
- การชั่งตัวยา ผู้เป็นเภสัชกร จะต้องรู้จักการชั่งตัวยา โดยใช้มาตราส่วนต่างๆ เพื่อให้การปรุงยาเป็นไปตามตำรับยา หรือใบสั่งยา และการชั่งแบบ โบราณ หมอนิยมใช้เครื่องหมาย ” ตีนกา” บอกน้ำหนัก วางไว้ท้ายชื่อตัวยานั้น
- การเก็บตัวยา การเก็บตัวยาสมุนไพร เพื่อมาทำเป็นยานั้นต้องเก็บให้ถูกกับช่วงที่สมุนไพร มีฤทธิ์หรือสรรพคุณทางยาสมบรูณ์เต็มที่เพื่อจะได้รักษาโรคให้ได้ผลดีที่สุด
- น้ำกระสายยา ยาแผนโบราณต้องใช้น้ำกระสายยา เพราะหมอโบราณมีความประสงค์จะให้ยาที่ต้องใช้น้ำกระสายนั้น มีฤทธิ์หรือสรรพคุณแรงพอที่จะต้านทานโรคหรือให้หายจากโรคภัยไข้เจ็บเร็วขึ้น จึงต้องใช้น้ำกระสายยา หรือใช้น้ำกระสายยาเพื่อให้ยานั้นกินง่ายขึ้น เพื่อความสะดวกต่อผู้ใช้ เพราะยาโบราณกินยากกลิ่นและรสไม่น่ารับประทาน ด้วยเหตุนี้จึงต้องใช้น้ำกระสายย
- การปรุงยาตามแบบแผนไทย วิธีการปรุงยาตามแบบแผนโบราณนี้แต่เดิม มี 23-24 วิธี ต่อมากระทรวงฯ ได้ประกาศเพิ่มวิธีการปรุงยาอีกสองครั้ง รวมวิธีการาปรุงยาในปัจจุบัน เป็น 28 วิธี วิธีการปรุงยานี้หมายความรวมถึงการบริหารยาเข้าด้วยกัน ซึ่งแพทย์แผนไทยมีสิทธิที่จะปรุงและใช้ยาตามกรรมวิธีแผนโบราณเท่าที่กำหนดไว้ 28 วิธีเท่านั้น
- บัญชียาหลักแห่งชาติ ยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ ได้แก่ ตำรับยาแผนไทย และสมุนไพรที่มีการพัฒนา ที่ทางคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ ได้คัดเลือกยาแผนไทยและสมุนไพร ที่มีข้อมูลการใช้ หรือมีข้อมูลงานวิจัยสนับสนุน ได้แก่ ยาประสะมะแว้ง ยาแก้ไข้ (ยาห้าราก) ยาประสะไพล ขมิ้นชัน ชุมเห็ดเทศ ฟ้าทะลายโจร พญายอ และไพล
- สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน แบ่งตามกลุ่มอาการดังนี้
ภาพสมุนไพรไทย
สมุนไพรความงาม
สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน
สุขภาพกับสมุนไพร